Dr Abut Eğitim

Menu Close Menu

Nörolojik Muayene

Üyelere Özel
Nörolojik Muayene Nasıl yapılmalıdır?

Muayenede 

Hastanın mental durumu

Kraniyal sinirlerle ilgili bulgular

Piramidal sistem, 

Refleksler, 

Duyu fonksiyonları, 

Meningeal irritasyon

Ayrı ayrı incelenmelidir.

Mental durum ile başlayalım

Bilinç nasıl?
Letarji, 
Stupor, 
Koma,
Kooperasyon,
Oryentasyon 
Hastanın yer, zamana ve kişilere karşı oriyentasyonu nasıl?
Hafızası normal mi?
Duysal durumuna bakılırç
Kısa, yakın, uzak. Duyusal durum ne durumda?
Küntmü,, oforik mi=
Aajite mi yoksa ilgisiz veya depresif.mi?

Kafa çiftleri değerlendirilir

1-Olfaktor sinir: 
Sigara, kahve, nane-gözler kapalı iken burna yaklaştırılır. 
Önemli olan kokunun duyulmasıdır.
Nezle ve yaşlılıkta azalabilir.
2-Optik sinir  
Görme keskinliğine bakılır; 
Snellen testi. 
Görme alanına bakılır; konfrontasyon, perimetre. 
Hastada renk körlüğü var mı bakılır.
Frans worth Munsell renk testi yapılır. 
Oftalmoskoplaundus incelenir
Işık refleksine bakılmalıdır; 
Direk refleks ve indirek refleks test edilir.
Göz hareketlerini sağlayan sinirler yani 3-4-6. numaralı sinirler kontrol edilmelidir.
Parmak takibi ile göz hareket muayenesi yapılır 
3-Okulomotor sinir
Medial, superior rektus, 
İnferior rektus, 
İnferior oblik, 
Levator palpebra superior, 
Işık refleksi efferent yol tetkik edilir.
Lezyonunda; pitozis, midriazis, gözde dışa ve aşağıya kayma oluşur.
4-Troklear sinir:
Bilindiği gibi, superior oblik kasını innerve eder. 
Lezyonunda; aşağı bakarken (örn. merdiven inerken) çift görme ortaya çıkar.
Hastaya göz orta hatta aşağıya bakması söylenir.
Dışa kayma görülür.
6-Nervus Abdusens
lateral rektus kasını uyarır. 
Lezyon varsa, hasta  yana baktığında ç çift görür., Ayrıca gözde içe kayma vardır.
5-Trigeminal sinir
Duyu ve motor lifler içerir.
Duyu muayenesi: oftalmik, maksiller, mandibüler alan. Pamuk ve iğne ile sinirin üç dalının muayenesi yapılır.
Motor muayene: için hastaya dişlerini sıkması söylenir.
Temporal ve masseter kas palpasyonu  yapılır. 
Çene açma ile deviasyon  var mı bakılır, 
Pterigoid kas lezyonunda çene lezyon tarafına kayar. 
Refleks muayenesi yapılır. 
Bir parça pamuk ile kornea refleksine bakılır 
7-Fasiyal sinir: 
Yüz kaslarını innerve eder.
Dilin 2/3 ön kısmının tad duyusu fasial sinir aracışı ile hissedilir.  
Üst yüzün yarısı muayenesi edilir.
Hastaya gözlerini sıkıca kapamasıve , kaşlarını kaldırması söylenir.
.Alt yüz yarısı muayene edilir.
Hastadan dişlerini göstermesi istenir.
Nazolabial oluk belirginliğine bakılır.
Islık çalma, dudak büzme, yanaklarını şişirme.
yapılabiliyor mu bakılır.
Tad muayenesi yapılmalıdır.
Yatlı, tuzlu, ekşi, acı solusyon ile çek edilir
Sinirin lezyonunda
Santral parezi görülür.
Parezi lezyonun karşı tarafında alt yüz yarısında ortaya çıkar.
Periferal parezi  lezyon tarafında tüm yüz yarısında görülebilir.
8-Vestibülokohlear sinir
İşitme ve denge. Lezyonunda; sağırlık ve kulak çınlaması ortaya çıkar.
Denge bozukluğu, bulantı, kusma görülebilir.
9-Glossofaringeal sinir

10-Vagus
Her iki sinir için tad duyusu, refleks ve yüzeyel duyu, kas innervasyonu-ortak muayenesi yapılmalıdır.
Konuşmada dizartri, yutma bozukluğu, öğürme refleksi ortaya çıkabilir.
11-Aksesuar sinir
Sternokleidomastoid kas; başı karşı tarafa çevirir-sola çevirirken sağ çalışır. 
Trapezius kası; omuzları yukarı kaldırır.
12-Hipoglossal sinir
Dil motor innervasyonunu sağlar. 
Dil dışarı çıkartılır; fasikülasyon, atrofi, deviasyon olabilir.

Motor sistem

Kuvvet azlığı (parezi) monoparezi, paraparezi, hemiparezi, pleji, tam kuvvet kaybı görülebilir.
Kas kuvvet muayenesi  ,
Normal kuvvet 5 puandır. 
Kas güçsüzlüğü var, 
Yerçekimine karşı hareket ettirebiliyor ve direnç gösterebiliyorsa 4 puandır. 
Kas yerçekimine karşı hareket ettirilebiliyor ancak direnç gösteremiyorsa 3 puandır. 
Kası kaldıramıyor (yerçekimine karşı gelemiyor), yatağa paralel hareket ettirebiliyorsa 2 puandır. 
Kasta çok hafif kasılma palpe ediliyor ama gözlenen hareket yoksa 1 puandır. Hiç hareket yoksa 0 puandır.

Refleks muayenesi yapılmalıdır.

Derin tendon refleksleri
Refleks çekici ile yapılır. 
Bu refleksler; Biseps, Triseps, Brakiyoradyal (stiloradyal), Patella, Aşil yandonu  refleksleridir. 
Yüzeyel reflekslere bakılmalıdır.
Plantar refleks testinde ayak tabanının künt cisimle çizilir. 
Normal cevap fleksör hareket iledir.
Patolojik cevap tyersine ekstansör (Babinski). Oppenheim ve Chaddock babinskinin eşdeğerleridir.
Tendon refleksleri 
 = Kayıp veya alınmıyor. ± = Azalmış. + = Normal. ++ = Canlı. +++ = Artmış. ++++ = Polikinetik; bir vuruşa birkaç hareketle cevap vardır.
Çene refleksi
Periferik siniri; N. trigeminus. Segmanter inervasyonu; pons. Patolojik durum; ponsun üzerindeki piramidal yol lezyonlarında artar.
Biceps refleksi
Normal cevap önkolun fleksiyonudur. Periferik sinir: 
N. Musculocutaneus. Segmanter inervasyon: C5, C6 m. spinalis.
Triceps refleksi
Normal cevap önkolun ekstansiyonudur. Periferik sinir: N. Radialis. Segmenter inervasyon: C6, C7 m. spinalis.
Stiloradiyal refleks,
Normal cevap önkolun fleksiyon ve hafif supinasyonudur. Parmaklarda da hafif bir fleksiyon görülebilir. Periferik sinir: N. radialis. Segmanter inervasyon: C5, C6 m.Spinalis
Patella refleksi
Normal cevap bacağın ekstansiyonudur.Periferik sinir: N. Femoralis. Segmanter inervasyon: L2 – L4 spinalis.
Aşil refleksi
Normal cevap ayak bileğinin planter fleksiyonudur. Periferik sinir: N. Tibialis. Segmanter inervasyon: S1 m. spinalis.
Artmış ve polikinetik refleksler piramidal sistem hastalıklarında görülür. 
Kisiye göre değişmek üzere canlı refleksler normal insanlarda da görülebilir. 
Refleksleri aslında normal olan bir kiside tendon reflekslerini almada güçlükle karsılasılabilir. 
Bu durumda refleksler hastanın dikkatini başka yöne çeken kolaylastırıcı manevralar ile tekrar muayene edilir. 
Örnegin hastadan kenetlenmis ellerini sıkıp gevsetmesi, üçer üçer sayması istenir. 
Bunlardan birincisine Jendrassik manevrası adı verilir. 
Refleks arkının herhangi bir noktada kesilmesi tendon refleksinin azalma veya hiç alınmamasına (kayıp) neden olur (polimyelit, polinoropati, polimiyozit).
Yüzeyel refleksler 


Kremaster refleksi
Uyluk iç kısmı çizildiğinde aynı taraftaki testis yukarı çekilir. 
Periferik sinir  N.Femoralis. Segmanter inervasyon: L1-L2 m. spinalis.


Anal refleks
Teknik; perianal bölge hafifçe çizilir. 
Normal cevap anüs sfinkterinin kasılmasıdır. 
Segmanter inervasyon: S4,S5 m. spinalis.


Taban derisi refleksi (planter refleks):
Teknik; ayak tabanı ucu künt bir cisimle dış kenarı boyunca topuktan orta parmak metatarso-falengeal eklemine dogru çizilir. 
Normal cevap parmakların fleksiyonudur. Periferik sinir: N. Tibialis. Segmanter inervasyon: S1, S2 m. spinalis.

Duyu muayenesi

1-Yüzeyel duyu: 
Ağrı; iğne ile yapılır. Isı; sıcak soğuk test tüpü ile yapılır. 
Dokunma; pamuk ile yapılır.
2-Derin duyu
Pozisyon. Vibrasyon; diapozon ile yapılır.

Meningeal irritasyon 

1-Ense sertliği.


2-Kernig bulgusu
kalça ve dizden 90 derece fleksiyon, sonra dizden ekstansiyon-pozitifse ağrı, rezistans ve ekstansiyon kısıtlılığı vardır.


3-Brudzenski belirtisi:
Sırtüstü yatan hastada çene göğüse değdirilirken kalça ve dizde fleksiyon vardır. 
Sırtüstü yatarken diz eklemi ekstansiyonda iken kaldırılınca karşı kalça ve dizde fleksiyon vardır.

Komada hasta muayenesi

Mental durum (şuur durumu), solunum tipi, pupillalar, göz hareketleri, motor muayene değerlendirilmelidir.
Mental durum:


Uyanıklık
kişi kendinin ve çevrenin farkında, normal ses tonuyla konuşulduğunda size bakıyor, uyaranlara tam ve uygun cevap veriyor.


Letarji
Yüksek sesle konuşulduğunda, dalgın ama gözlerini açıyor, size bakıyor, sorulara cevap veriyor, sonra hemen uykuya dalıyor, muayeneye devam etmek için tekrar uyandırılması gerekiyor.


Stupor
Uykudan ancak ağrılı uyaranla uyanıyor, sözlü uyaranlara cevap yok.


Koma
Yekrarlayan ağrılı uyarana rağmen gözleri kapalı ve uyanmıyor, eksternal uyarana cevap yok.
Göz açıklığı
Spontan açıksa 4, sözel uyarı ile açılırsa 3, ağrılı uyarılı açılırsa 2, tepki yoksa 1 puan verilir.
Motor tepki
Komutlara uyuuorsa 6, ağrıya lokalize oluyorsa 5, ağrıya geri çekme yapıyorsa 4, anormal fleksiyon yapıyorsa 3, anormal ekstansiyon yapıyorsa 2, tepki yoksa 1 puan verilir.


Sözel cevap
Oryante ise 5, uyumsuz ve kendiliğinden yanıt veriyorsa 4, birbiriyle bağımsız kelimeler söylüyorsa 3, inlemeler-mırıltılar yapıyorsa 2, cevap yoksa 1 puan verilir.

Tiroid muayenesi 

1-İnspeksiyon
Büyüme varmı bakılır.


2-Palpasyon
Önden palpasyon ve arkadan palpasyon yapılarak şunlara bakılır; büyüklük, simetri, kıvam, hassasiyet, yüzeyin düzgün veya irregüler oluşu, nodül varlığı. 
3-Oskültasyon
Graves’te üfürüm duyulabilir.
Evreleme 
Evre 0: palpe edilemeyen ve dışardan görülmeyen tiroid bezi.
Evre 1: palpe edilebilen ve ancak baş hiperekstansiyonda iken görülen tiroid bezi.
Evre 2: baş normal pozisyonda iken görülebilen tiroid bezi.
Nodül varsa; sayısı, büyüklüğü, kıvamı, yerleşim yeri, çevreye yapışık olup olmadığı, hassasiyeti değerlendirilmelidir.

 



KATEGORİLER